Menopoz Tanı ve Tedavisi


Menopoz Tanı ve Tedavisi


Menopoz kadınların yaşadığı doğal süreçlerden biridir. Bu süreçte yumurtlama sona erer ve adet kanaması kesilir. Sağlıklı her kadın belirli bir yaştan sonra bu süreçle karşılaşır. Dünya genelinde menopoz yaşı 45-55 yaş aralığındadır. Ülkemizde ise ortalama 46-48 yaşları arasında görülür. Bu dönemi öncesi ve sonrası ile rahat atlatabilmek için menopoz tanı ve tedavisi doğru yapılmalıdır.

Oluş Biçimlerine Göre Menopoz Çeşitleri


İlk olarak normal olarak gelişen süreç içinde yaşanan doğal menopoz bulunuyor. 45 yaş öncesinde bu durum oluşmuş ise erken menopoz olarak tanımlanır. Bu durumun oluşmasında sebebi belli olmayan durumlar, aşırı şişmanlık, sık gebelik, çevresel nedenler, enfeksiyonlar, kemoterapi, radyoterapi gibi bir çok etken olabilir. Bir diğer menopoz çeşidi ise cerrahi menopoz olmaktadır. Bu durumun oluşmasında yapılan cerrahi operasyonlar etkili olur. Özellikle radyasyon tedavileri ve kanser kemoterapileri menopoz oluşmasına neden olabilir.

Menopoz Döneminin Sınıflandırılması


Menopoz dönemi üç ana kısımdan oluşur. Bunları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • İlk belirtilerin görüldüğü dönemden menopoza kadar geçen zaman dilimi birinci kısım olmaktadır. Adet düzensizliği ile başlayan bu dönem birkaç ay sürebildiği gibi birkaç yılda devam edebilir. Bu dönemde menopoz tanı ve tedavisi için önlemler alınmaya başlayabilir.
  • En son adet kanamasının görüldüğü dönemdir. Bu döneme menopoz denilmektedir.
  • Adet kanaması kesildikten sonra 6- 8 yıllık süre üçüncü dönemdir.

Menopoz Oluşumunu Etkileyen Faktörler


Genellikle her kadın aile bireylerine benzer yaşlarda menopoza girer. Bunun yanında düzensiz adet gören kadınlarında daha etken dönemlerde menopoza girdikleri görülür. Doğurganlık durumu, iki yıldan uzun emzirme dönemleri, doğum kontrol hapının kullanımı da menopoz oluşumunu sağlayabilir. Bunlar dışında psikolojik sorunlar, aşırı ağır şartlar ve soğuk iklimlerde yaşam, sigara kullanımı da menopoz oluşumunu tetikleyebilir.

Menopoz Nasıl Teşhis Edilir?


Belirli bir yaştan sonra ortaya çıkan adet düzensizlikleri, ateş basmaları, aşırı terleme, uyumama, nabızda artış, sıcak basma, unutkanlık, dikkatsizlik, iştah artışı gibi belirtiler menopoz belirtileridir. Erken tanı çok önemlidir. Menopoz kayıpları ilk yılda gerçekleşmeye başlar. Erken tanı ile erken tedavi başlayacaktır. Sıcak basmaları ile başlayan belirtiler seyrek adet görmeleri ile devam eden süreçte psikolojik rahatsızlıklarda oluşur menopoz durumu olabilir. Bu durumda âdetin üçüncü gününde FSH ve LH hormonları artar. Özellikle düzensiz adet gören kadınlarda FSH düzeyi 40 pg/ml olduğunda kesin tanı konulmaktadır. FSH düzeye 25 ile 40 pg/ml arasında ise premenopoz dönemidir. Az görülse de bu dönemlerde de kadınlar hamile kalabilir.

Menopozda Yapılması Gerekenler


Menopoz döneminde hafif giyinilmesi gereklidir. Kafein ve baharatın azaltılması önerilir. Özellikle alkolden ve sigaradan uzak durulması tavsiye edilir. Düzensiz egzersiz yapmak ve günlük kalsiyum alımına dikkat etmek bu dönemi kadınların rahat geçirmesini sağlayacaktır. Hekimlerin uygun görmesi durumunda menopoz tedavisi için hormon re plasman tedavisi de yapılabilir. Bu tedavide östrojen takviyesi yapılır. Hastaya progesteron ve östrojen ilaçları verilir. Bu tedavinin amacı menopozun yanında oluşabilecek kalp- damar hastalıklarının sıklığının azalmasını sağlamaktır.